Etykiety żywnościowe to potężne narzędzie reklamowe produktów spożywczych. Wykorzystuje ten fakt wiele firm, tworząc atrakcyjne hasła i grafiki. Jednak wraz ze wzrostem świadomości nt. zdrowego żywienia, konsumenci większą uwagę przykuwają do składu produktów niż jego designu. Z tego względu przepisy znakowania żywności często się zmieniają. Jak aktualnie powinna wyglądać etykieta towaru, by była zgodna z prawem i nie wprowadzała klienta w błąd?

Gdzie znaleźć przepisy znakowania etykiet żywności?

Przepisy oznakowania żywności są bardzo szczegółowe i zawierają się w kilku dokumentach prawnych. Regulacje można odnaleźć zarówno w polskim, jak i europejskim prawodawstwie m.in. w:
• Ustawie z 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia.
• Ustawie z 2010 r. o jakości handlowej artykułów rolno–spożywczych.
• Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007r. w sprawie znakowania środków spożywczych.
• Dyrektywie nr 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady 2000r. w sprawie zbliżenia ustawodawstwa państw członkowskich w zakresie etykietowania, prezentacji i reklamy środków spożywczych.

Co powinna zawierać etykieta towaru?

Przede wszystkim etykiety żywności wprowadzanej do obrotu na rynku polskim muszą być oznakowane w języku polskim. Wymóg ten nie dotyczy jednak produktów eksportowanych. Jeśli ten parametr został zachowany producent ma w obowiązku podać takie informacje jak:
– nazwa produktu,
– składniki produktu spożywczego,
– termin przydatności (opatrzony komunikatem „najlepiej spożyć przed”),
– nazwę osoby, jednostki produkującej towar,
– kraj lub miejsce pochodzenia,
– zawartość alkoholu (jeśli stanowi więcej niż 1,2%),
– zawartość netto lub liczba sztuk w opakowaniu,
– warunki przechowywania (jeśli mają wpływ na jakość produktu),
– numer partii produkcyjnej,
– klasę jakości handlowej (jeśli została ustalona).

Znakowanie żywności – nowe przepisy

Nowe przepisy w znakowaniu żywności weszły w życie 01.01.2019 i mają za zadanie czynić produkty bardziej transparentnymi i dzięki temu pozwolić konsumentom dokonywać bardziej świadomych wyborów. W związku z tym wprowadzono nowelizację:
• Ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego oraz ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2018 r., poz. 2136).
• Ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia sprzedaży żywności przez rolników do sklepów i restauracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 2242).
Ponadto w 2014 r. w życie weszło też Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności.

Najważniejsze zmiany w znakowaniu etykiet

Najważniejsze zmiany dotyczą informacji o zawartości produktu. Trzeba podać pełne wartości odżywcze jak kalorie, tłuszcz, białko i węglowodany. Obowiązkowo należy uzupełnić też informacje o ilości kwasów tłuszczowych nasyconych oraz cukrów i soli. Konieczna jest także pełna informacja o 14 wskazanych przez prawo unijne alergenach typu gluten, jaja czy soja.

O ile wcześniej należało podać kraj pochodzenia mięsa wołowego, ryb, oliwy z oliwek, miodu oraz owoców i warzyw. O tyle teraz obowiązek ten dotyczy również producentów wieprzowiny, baraniny oraz mięsa koziego.

Ponadto w przypadku mieszanych wyrobów z mięsa i ryb producenci mają obowiązek podania informacji, że towar powstał z „połączonych kawałków ryb” lub z „połączonych kawałków mięsa”. W przypadku, gdy tego rodzaju produkty są mrożone, na etykiecie trzeba umieścić datę pierwszego zamrożenia. Podobnie bardziej szczegółowych informacji wymaga się od dodawanych do wyrobów olei oraz tłuszczów. Dotychczas wystarczał komunikat „olej rośliny”. Aktualnie należy dokładnie określić jego rodzaj np. olej rzepakowy, lniany.

Aktualne regulacje oznaczania etykiet żywności wprowadzają też pewne standardy techniczne. W efekcie zwiększyć ma się czytelność opakowań towaru. Minimalna wysokość czcionki na etykiecie to 1,2 mm lub 0,9 mm w przypadku opakowań o powierzchni mniejszej niż 80 cm2.

Nieznajomość prawa nie zwalnia z jego przestrzegania

Warto zapoznać się z przepisami i na bieżąco śledzić kwestie wszelkich zmian i nowelizacji. To pomoże uchronić się przed niechcianymi karami w przypadku urzędowej kontroli żywności. Co więcej, błędnie zaprojektowane etykiety są jedną z najczęstszych przyczyn wycofania produktu ze sklepów. Należy więc skrupulatnie i prawidłowo zinterpretować przepisy dotyczące znakowania, by opracować solidną i estetyczną etykietę żywnościową.